Geen dag zonder Bach….in Israel

/, Dutch - Human Interest/Geen dag zonder Bach….in Israel

Bach-liefhebbers in Israel waren tot een jaar of wat geleden aangewezen op het luisteren naar hun eigen afspeelbare verzamelingen, op de – sporadische  – uitzendingen van Bach’s muziek op de lokale klassieke zender, op de uitvoeringen van een handvol barok-ensembles, op het jaarlijkse Bach Festival in Jeruzalem en op andere, eveneens sporadische concerten. Voor de laatste twee moest  – en moet je nog steeds – flink in je geldbuidel tasten en meestal ook een flink stuk reizen.

Maar nu is Bach overal ‘bereikbaar.’ Op mijn computer of laptop klik ik bijna dagelijks door naar de Concertzender, en in het bijzonder naar “Geen dag zonder Bach” voor mijn dagelijkse ‘injectie’ van Bach. Daar ik zelden de gelegenheid heb naar de werkdaguitzendingen live te luisteren, maak ik gretig gebruik van het archief. En wat een rijkdom wacht ons daar!

Wat is de band tussen het genie Bach, zijn muziek en het jodendom? In eerste instantie zou men denken dat Bach joodse luisteraars niet echt aan kan spreken omdat zijn muziek toch voornamelijk gefundeerd is op de christelijke geloofsbeleving.

Ik had hier nog niet verder over nagedacht tot ik in Jerusalem een voordracht bijwoonde van een – orthodoxe- rabbijn van Nederlandse afkomst die tijdens gedurende zijn verhaal zijn liefde voor Bach proclameerde.

Deze rabbijn, Nathan Lopes Cardozo, is de meest on-orthodoxe orthodoxe rabbijn die men zich maar kunt voorstellen. Hij is een self-proclaimed rebel die gevestigde orde in het jodendom op losse schroeven wenst te zetten, om vervolgens, met  opbouwende kritiek en ongekend optimisme en energie de joodse waarden en tradities te weerspiegelen.

Nathan Lopes Cardozo (NLC), opgegroeid in Amsterdam, herkent zijn eigen rebellie  in Bach. Let op, Lopes Cardozo schrijft zijn stukken in het Engels en daarom zullen de volgende  ‘quotes’ ook in het Engels zijn.

NLC gaat zo ver te zeggen dat God een boel aan Bach verschuldigd is.

God owes a lot to Bach. He put God in the center of our world. Where would God be without Bach? But Bach’s music is more than that. It is a rebellion. A rebellion against all earlier forms of music. Against making music sterile, stagnated, boring and flat. It opened new dimensions that people did not want to see or hear.

The same is true about Judaism. It is a religious protest against complacency, spiritual boredom and mediocrity. Religion means to live in utter amazement, in astonishment. To live like Bach. To walk around in total wonder. And to know what to do with that wonder. To translate it into deep feelings and the solid side of the human deed: The Mitzvah, the Halacha.

After Moshe Rabeinu [Moses], Bach was the greatest halachist who ever lived in modern times – the iron fist, the heavenly explosion, the rebellion and the strict adherence to rules and detail.

It is God speaking to us in music – with so many options for how to play it, without end. Like the rabbis speak about God’s words with so many interpretations. Remember Glenn Gould, Richter, Arthur Rubinstein and so many others. Such were Abaya, Rava and many other sages in the Talmud – each one playing totally different music, but simultaneously, with strict adherence to the music notes, to rigid rules of musical genius. An iron fist, and an uncompromising dedication to detail, resulting in a phenomenal outburst of emotion.

That, my dear friends, is what happened at Sinai. God gave heavenly musical notes at Sinai for us to play on our souls. Strict notes, but to be played with infinite passion.”

 Om Cardiozi’s hele voordracht te horen, raad in u aan om naar een opname van een voordracht van NLC te kijken. U kunt bovendien  de volledige tekst van de voordracht HIER nog een nalezen.

By | 2018-08-11T14:06:42+00:00 August 11th, 2018|Blog, Dutch - Human Interest|0 Comments